فشار برای اجباری شدن «امتیاز ستاره سلامت» روی همه محصولات بستهبندی
پزشکان و گروههای سلامت عمومی میگویند اضافه شدن «امتیاز ستاره سلامت» روی همه خوراکیها و نوشیدنیهای بستهبندی میتواند به مهار «بحران رو به بدتر شدن» چاقی کمک کند. این سیستم که از نیم ستاره تا پنج ستاره امتیاز میدهد، برای این طراحی شده است که خریدار بتواند ارزش غذایی محصولات مشابه را سریعتر مقایسه کند؛ اما در وضعیت فعلی، داوطلبانه است و شرکتها خودشان تصمیم میگیرند آن را روی بستهبندی درج کنند.
فود استانداردز استرالیا نیو زیلند¹ (FSANZ) در حال بررسی طرحی است تا این برچسبگذاری روی بیشتر محصولات بستهبندی الزامی شود. این نهاد میگوید میزان استفاده از ستاره سلامت از هدف ۷۰ درصدی که وزیران غذا در استرالیا² و نیو زیلند³ تعیین کرده بودند پایینتر است و کمتر از ۴۰ درصد محصولات هدف، این امتیاز را نمایش میدهند. از نگاه رگولاتور، همین شکاف باعث شده دوباره به سمت سیستم اجباری بروند تا اطلاعات تغذیهای «یکسان و قابل اعتماد» برای مصرفکنندگان فراهم شود.
مشاوره عمومی و زمانبندی تصمیم
بر اساس گزارش ایبیسی نیوز⁴ (ABC News)، فرایند نظرخواهی عمومی درباره پیشنهاد الزامآور شدن امتیاز ستاره سلامت آغاز شده است. وزیران مسئول حوزه غذا در فوریه نسبت به پایین بودن میزان استفاده از این نشان ابراز نگرانی کردند و با رأی اکثریت از FSANZ خواستند پیشنهاد الزامآور را تدوین کند. ربکا وایت⁵، دستیار وزیر سلامت استرالیا²، در می از باز شدن مسیر ارسال نظر عمومی خبر داد و گفت وقتی همه محصولات این امتیاز را نداشته باشند، مقایسه برای مردم در راهروی سوپرمارکت سختتر میشود.
FSANZ اعلام کرده تصمیم نهایی درباره این پیشنهاد پس از دوره مشورت عمومی و بررسیها، در ۲۰۲۷ انتظار میرود.
حمایت گروههای پزشکی و سلامت
نهادهایی مانند کانسر کانسیل⁶ (Cancer Council) و دایابتس استرالیا⁷ (Diabetes Australia) از اجباری شدن این برچسبگذاری حمایت میکنند. انجمن پزشکی استرالیا⁸ (AMA) نیز گفته است بحران چاقی در حال بدتر شدن است. دنیل مکمولن⁹، رئیس فدرال AMA، اعلام کرده نرخهای چاقی بیش از ۲۵ سال افزایش داشته و بدون اقدام جدی ادامه پیدا میکند. او گفته مشارکت داوطلبانه کار نکرده و پایشهای مستقل نشان میدهد میزان استفاده صنعت حدود ۳۶ درصد است.
جاستین کین¹⁰، مدیرعامل دایابتس استرالیا، گفته مردم زندگیهای پرمشغلهای دارند و به سیستمی نیاز دارند که در انتخابهای غذایی کمک کند. هارت فاندیشن¹¹ (Heart Foundation) هم برچسبگذاری یکدست را «اقدامی مهم برای سلامت عمومی» دانسته است.
نگرانیهای صنعت و هزینههای تغییر برچسبها
در مقابل، کانسیل غذا و خواربار استرالیا¹² (Australian Food and Grocery Council) میگوید تغییرات اجباری در برچسبها میتواند هزینههای قابلتوجهی به کسبوکارها تحمیل کند. دانکن کریگ¹³، مدیر امور سلامت و رگولاتوری این شورا، گفته صنعت از سیستم فعلی راضی است و تغییر لیبلها «واقعاً پیچیده» است؛ چون برخی کسبوکارها صدها نوع محصول دارند و هرکدام به ارزیابیهای دقیق نیاز دارد.
بحث درباره الگوریتم امتیازدهی
نحوه محاسبه ستارهها هم محل بحث است. در گزارش آمده برخی بخشها، از جمله صنعت آبمیوه، میگویند در بعضی رتبهبندیها نوشابههای رژیمی جایگاه بالاتری از آبمیوه ۱۰۰ درصد میگیرند. برخی متخصصان تغذیه هم میخواهند الگوریتم، روشهای فرآوری را بیشتر در نظر بگیرد. AMA گفته با وجود اولویت داشتن الزامآور شدن، بازبینی منظم الگوریتم هم ضروری است.
در مقابل، نماینده شورای غذا و خواربار گفته شواهد کافی برای ارتباط مستقیم «سطح فرآوری» با سلامت ضعیف وجود ندارد و وارد کردن این معیار میتواند به بسیاری از محصولات مغذی مانند نان سبوسدار یا برخی ماستها لطمه بزند.
اعتراض صنعت زیتون و درخواست معافیت
در کنار اینها، صنعت زیتون استرالیا¹⁴ نیز نسبت به امتیازدهی در بازار روغنهای خوراکی انتقاد کرده و خواستار معافیتهایی شده است. این بخش میگوید سیستم فعلی ممکن است درباره روغنها گمراهکننده باشد و ممکن است محصولاتی مانند روغن زیتون فرابکر، در مقایسه با برخی روغنهای دانهای تصفیهشده، امتیاز پایینتری بگیرند. آنها از مقامات خواستهاند پیش از نهایی شدن الزام، مبنای علمی امتیازدهی بازبینی شود.
پاورقی منابع نامها
¹ Food Standards Australia New Zealand (FSANZ)
² Australia
³ New Zealand
⁴ ABC News
⁵ Rebecca White
⁶ Cancer Council
⁷ Diabetes Australia
⁸ Australian Medical Association (AMA)
⁹ Danielle McMullen
¹⁰ Justine Cain
¹¹ Heart Foundation
¹² Australian Food and Grocery Council
¹³ Duncan Craig
¹⁴ Australian olive industry
