بحران عرضه موز در استرالیا؛ وابستگی ۹۵ درصدی به کوئینزلند دردسرساز شد

کمبود موز در سوپرمارکت‌های استرالیا از کجا آمده است؟

در هفته‌های اخیر، برخی خریداران هنگام خرید از کولز¹، وولورثس² و آلدی³ با قفسه‌های کم‌موجودی یا حتی خالیِ موز روبه‌رو شده‌اند؛ چه در فروشگاه و چه در سفارش‌های آنلاین. روی اطلاعیه‌های داخل فروشگاه هم به کمبود موجودی اشاره شده و در برخی شعب نوشته شده که «نوع موز ممکن است به‌دلیل شرایط دشوار کِشت متفاوت باشد».

هوا در فار نورث کویینزلند چه نقشی دارد؟

این اختلال به‌طور گسترده به هوای خنک‌تر از معمولِ فصل بهار در فار نورث کویینزلند⁴ نسبت داده می‌شود؛ موضوعی که رشد و رسیدن موز کاوندیش⁵ را کند کرده است. طبق توضیح یک منبع صنعتی، همین کاهش چند درجه‌ای دمای روز در برخی مناطق کشت می‌تواند روند «رشد و بلوغ» موز را به‌طور محسوسی عقب بیندازد.

کدام مناطق درگیر هستند؟

بخش بزرگی از موز استرالیا در شمال کویینزلند کشت می‌شود و تمرکز اصلی تولید در محدوده‌هایی مانند کاساوری کوست⁶ و آترتون تیبل‌لندز⁷ گزارش شده است؛ از جمله اطراف تالی⁸، اینیسفیل⁹ و ماریبا¹⁰. همچنین به مناطق دیگری مثل آترتون تیبل‌لندز⁷ و نقاطی مانند اینیسفیل⁹ و ماریبا¹⁰ اشاره شده که در آن‌ها دمای روز در بخش‌هایی از سپتامبر¹¹ پایین‌تر از میانگین بوده است.

چرا کمبود همه‌جا یکسان نیست؟

گزارش‌ها نشان می‌دهد وضعیت موجودی در همه شهرها و همه فروشگاه‌ها یکسان نیست و ممکن است به روز و شعبه بستگی داشته باشد. بعضی خریداران گفته‌اند فقط موزهای سبزتر دیده‌اند که دیرتر می‌رسند و بعضی دیگر از نبود کامل موز در برخی فروشگاه‌ها خبر داده‌اند؛ از جمله گزارش‌هایی از ملبورن¹² و جیلانگ¹³.

هزینه‌های حمل‌ونقل هم مطرح شده است

در برخی گزارش‌ها به فشار هزینه‌های تولید و حمل‌ونقل هم اشاره شده است؛ از جمله این‌که هر جعبه موز برای رسیدن به پایتخت‌های جنوبی، مسیر طولانی را با حمل‌ونقل جاده‌ای یا ریلیِ یخچالی طی می‌کند و قیمت بالاتر سوخت (به‌خصوص گازوئیل) هزینه‌های حمل را افزایش داده است. همچنین گفته شده بعضی تولیدکنندگان ممکن است انتقال برداشت‌های کم‌بازده را به تعویق بیندازند.

سوپرمارکت‌ها درباره زمان بهبود موجودی چه گفته‌اند؟

وولورثس² به مشتریان هشدار داده که در طول اکتبر¹⁴ نمایش و موجودی موز ممکن است محدود باشد و برنامه‌ریزی کرده بود اطلاعیه‌ها تا اواخر ماه روی تابلوها بماند. در همین اطلاعیه‌ها آمده است که با تولیدکنندگان در حال همکاری هستند و هدف، بازگشت موجودی به روال عادی در نوامبر¹⁵ است. کولز¹ هم اعلام کرده به‌دلیل شرایط چالش‌برانگیزِ رشد، ممکن است نوع موز عرضه‌شده تغییر کند.

تغییرات زنجیره تأمین کولز و بحث «تنوع جغرافیایی»

در گزارش‌ها آمده کولز¹ از پایان همکاری با عمده‌فروش میوه و سبزی گلدن داون¹⁶ در کافس هاربر¹⁷ خبر داده تا زنجیره تأمین خود را متمرکزتر کند؛ اقدامی که به معنای تأمین موز از شمال کویینزلند تا پایان اکتبر¹⁴ عنوان شده است. پاول شوکر¹⁸، تولیدکننده موز کاوندیش در شوکر فمیلی فارم¹⁹، در گفت‌وگو با ناین دات کام دات اِی‌یو²⁰ به مسئله «تنوع جغرافیایی» اشاره کرده و گفته تمرکز بالای تولید موز در شمال کویینزلند می‌تواند برای کسب‌وکار ریسک ایجاد کند. در مقابل، کولز¹ گفته زنجیره تأمین خود را مرتب بررسی می‌کند تا از نظر ارزش، کیفیت و دسترسی برای مشتریان بهترین نتیجه را بدهد و همچنان موز را ۱۰۰ درصد از تولیدکنندگان استرالیایی تأمین می‌کند.

خریداران فعلاً با چه شرایطی روبه‌رو هستند؟

تا وقتی رشد محصول در مناطق اصلی دوباره سرعت بگیرد، ممکن است بعضی خریداران ناچار شوند بیش از یک فروشگاه را بررسی کنند یا در مورد درجه رسیدگی (سبزتر بودن موزها) و تنوع موجود انعطاف بیشتری داشته باشند.

پاورقی منابع نام‌ها

¹ Coles
² Woolworths
³ Aldi
⁴ Far North Queensland
⁵ Cavendish bananas
⁶ Cassowary Coast
⁷ Atherton Tablelands
⁸ Tully
⁹ Innisfail
¹⁰ Mareeba
¹¹ September
¹² Melbourne
¹³ Geelong
¹⁴ October
¹⁵ November
¹⁶ Golden Dawn
¹⁷ Coffs Harbour
¹⁸ Paul Shoker
¹⁹ Shoker Family Farm
²⁰ nine.com.au