نگرانی در مورد وابستگی عاطفی به رباتهای هوش مصنوعی
مدرسان، متخصصان سلامت روان و ناظران در استرالیا درباره پیوند عاطفی روزافزون جوانان این کشور با رباتهای گفتوگوی هوش مصنوعی، بهویژه نمونههایی که بهعنوان همراه یا برای نقشآفرینی طراحی شدهاند، هشدار میدهند. مدیر مدرسهای در کوئینزلند¹، مایک کرتیس²، به والدین یادآور میشود که کودکان ممکن است روابط ناسالمی با هوش مصنوعی برقرار کنند؛ همچنان که پروندهای در ایالات متحده نشان داد نوجوانی پس از رابطه عاشقانه با یک ربات همراه هوش مصنوعی دست به خودکشی زد.
کمیسیونر ایمنی آنلاین استرالیا³ نیز تحقیقات خود را درباره برخی شرکتهای فعال در حوزه رباتهای گفتوگوی هوش مصنوعی مانند character.ai⁴ آغاز کرده و از آنها توضیح درباره شیوه پالایش محتوا و شیوههای حفاظت از کودکان خواسته است. این نگرانیها در پی احتمال در معرض قرار گرفتن کاربران کمسن در برابر محتوای آسیبزا یا جنسی و تشویق به رفتارهای خودآسیبی مطرح شده است.
مطالعات و نظرسنجیها نشان میدهند برخی جوانان در مقابل رباتهای گفتگو عاطفی آسیبپذیرتر هستند. در یک نظرسنجی YouGov⁵ مشخص شد یک نفر از هر هفت استرالیایی توان تصور عاشق شدن با یک ربات هوش مصنوعی را دارد و گروه سنی ۱۸ تا ۲۴ سال بیشترین آسیبپذیری را نشان دادند. متخصصان این گرایش را به توانایی هوش مصنوعی در شبیهسازی همدلی و ارائه حمایت بیقیدوشرط نسبت میدهند که میتواند مسیرهای پاداش مغز را مانند رفتارهای اعتیادآور تحریک کند. همچنین کارشناسان سلامت روان میگویند کودکان ممکن است از هوش مصنوعی برای همراهی یا کسب اطلاعات درباره سلامت روان استفاده کنند اما تأکید دارند پاسخهای دقیق و مناسب سن ضروری است و برقراری ارتباط صادقانه در خانواده بهترین روش پیشگیری است.
اقدامات دولت شامل سرمایهگذاری ۳.۵ میلیون دلار در منابع سواد دیجیتال با تمرکز بر مدیریت هوش مصنوعی و شبکههای اجتماعی است و همچنین حمایتهایی در مدارس برای کمک به خانوادهها در صورت به خطر افتادن کودکان از طریق تعامل با رباتهای گفتگو در نظر گرفته شده است. علاوه بر این، از دسامبر ۲۰۲۵ شرکتهای شبکههای اجتماعی در استرالیا موظف خواهند بود حسابهای کاربری کاربران زیر ۱۶ سال را مسدود یا حذف کنند و از مارس ۲۰۲۶، ChatGPT⁶ و ابزارهای مشابه هوش مصنوعی تحت مقررات سختگیرانهتری قرار خواهند گرفت تا از کودکان محافظت شود.
منابع انگلیسی: ¹Queensland, ²Mike Curtis, ³Australian eSafety Commissioner, ⁴character.ai, ⁵YouGov, ⁶ChatGPT
Source: 9news.com.au, youtube.com, indiatimes.com