اوره در شیر مادر؛ شاید برای باکتریهای روده نوزاد مهم باشد
اوره معمولاً بهعنوان یک «محصول زائد» سوختوساز شناخته میشود، اما در شیر مادر هم وجود دارد و مقدار آن در طول شیردهی تغییر میکند. یک پژوهش تازه پیشنهاد میکند که این تغییرات میتواند برای باکتریهایی که در روده نوزاد در حال شکلگیری هستند اهمیت داشته باشد. این یافتهها هنوز مقدماتی هستند، چون پژوهش بهصورت پیشچاپ منتشر شده و هنوز داوری همتا را نگذرانده است.
مقدار اوره در طول شیردهی تغییر میکند
پژوهشگران میزان اوره شیر را در سه گروه انسانی و یک مدل موشی اندازهگیری کردند. در دو گروه در آمریکای شمالی¹، غلظت اوره در اوایل شیردهی افزایش پیدا کرد. در یک گروه، بین هفتههای ۴ تا ۲۰ این مقدار حدود ۰٫۲۱ میلیگرم در دسیلیتر در هفته بالا رفت؛ در گروه دیگر هم افزایش حدود ۰٫۲۳ میلیگرم در دسیلیتر در هفته گزارش شد و بعد از مدتی سطح آن به حالت تقریباً ثابت رسید.
مقدار اوره اندازهگیریشده در شیر، ارتباط معناداری با میزان مصرف پروتئین حیوانی که مادران گزارش کرده بودند یا با غلظت اوره در خون آنها نداشت. به همین دلیل، تیم پژوهش مطرح کرد که غده پستان ممکن است در تنظیم ورود اوره به شیر نقش داشته باشد. در این میان، از آکواپورین ۳² بهعنوان یک ناقلِ احتمالی نام برده شد، اما نقش آن بهطور مستقیم نشان داده نشد.
اوره؛ یک منبع احتمالی برای میکروبهای روده
اوره میتواند توسط برخی باکتریها شکسته و مصرف شود. پژوهشگران ژنهایی مرتبط با انتقال و متابولیسم اوره را در نمونههای شیر انسان و مدفوع نوزاد پیدا کردند و چند گروه باکتریایی را که این ژنها را حمل میکردند شناسایی کردند. در آزمایشگاه، یک سویه بررسیشده از بیفیدوباکتریوم لانگوم³ در سطحهایی از اوره که شبیه مقدار اوره در شیرِ اوایل شیردهی بود، بهترین رشد را نشان داد. در مقابل، رشد کلبسیلا پنومونیه⁴ با افزایش میزان اوره بیشتر شد.
این آزمایشها یک مسیر احتمالی را نشان میدهند که چگونه دسترسی به اوره میتواند به نفع بعضی میکروبها و به ضرر برخی دیگر تمام شود. با این حال، این نتایج نشان نمیدهد که تغییر سطح اوره در خوراک نوزاد، واقعاً الگوی استقرار باکتریها در روده یا سلامت را تغییر میدهد. مطالعه همچنین گزارش کرد که کلبسیلا⁵ در سطح «جنس» (genus) در نوزادانی که با سزارین⁶ به دنیا آمده بودند بیشتر دیده میشد؛ اما این ارتباط بهمعنای آن نیست که اوره علت این تفاوت بوده است.
مقایسه با شیرخشک نیاز به دقت دارد
پژوهشگران شیر مادر را با هشت شیرخشک تجاری مقایسه کردند. پنج مورد از آنها در هر سه مرحلهای که از شیردهی بررسی شده بود، غلظت اوره بالاتری نسبت به شیر انسان داشتند. نویسندگان میگویند ترکیب شیرخشک میتواند موضوع بررسیهای بیشتر باشد، اما این اندازهگیریها نشان نمیدهد که اوره بالاتر در شیرخشک ضرر دارد یا اینکه تغییر آن حتماً سلامت نوزاد را بهتر میکند.
در مجموع، این مطالعه این احتمال را مطرح میکند که اوره شیر، یکی از چند عامل اثرگذار بر شکلگیری زودهنگام میکروبهای روده است. برای رسیدن به برداشتهای دقیقتر درباره انتخابهای تغذیهای یا پیامدهای سلامت، به پژوهشهای بیشتر—including مطالعات داوریشده و آزمونهای مستقیم در نوزادان—نیاز است.
پاورقی منابع نامها:
¹ North America
² Aquaporin 3 (AQP3)
³ Bifidobacterium longum
⁴ Klebsiella pneumoniae
⁵ Klebsiella
⁶ Cesarean section
