فراتر از سنگآهن؛ پیوندی بزرگتر و پیچیدهتر
نقش استرالیا¹ در اوجگیری چین² معمولاً با سنگآهن، زغالسنگ و گاز توضیح داده میشود، اما رابطه دو کشور گستردهتر و پیچیدهتر از یک روایت ساده «تأمین مواد خام» است. استرالیا¹ به تأمین نیازهای منابع چین² کمک کرده و در عین حال، تجارت، گردشگری و پیوندهای علمی همچنان دو کشور را به هم وصل نگه داشتهاند. با این حال، همین ارتباطها میتواند استرالیا¹ را در برابر تصمیمهایی که در بیجینگ³ گرفته میشود، آسیبپذیر کند.
سنگآهن و تغییر موازنه در خرید
سنگآهن همچنان بخش مرکزی این داستان است. تقاضای چین² باعث شد استرالیا¹ به یکی از تأمینکنندگان بزرگ تبدیل شود، اما موازنه قدرت در حال تغییر است؛ چون چین² تلاش میکند نفوذ بیشتری بر شیوه خرید این ماده داشته باشد. گزارشهای اخیر میگویند مذاکرات میان فورتسکیو⁴ و نهاد خریدِ مورد حمایت دولت چین² یعنی گروه منابع معدنی چین (CMRG)⁵ بر فروشهای این شرکت اثر گذاشته است. فورتسکیو⁴ از فروش فصلی کمتر از میزان ارسالها خبر داده و علت را اثر مذاکرات جاری عنوان کرده است.
فشار بر درآمدهای سنگآهن
مؤسسه روابط استرالیا-چین دانشگاه فناوری سیدنی (UTS)⁶ گزارش داده که چشمانداز ضعیفتر برای تقاضای فولاد در چین²، سطح بالای موجودیها و افزایش عرضه جهانی، میتواند بر درآمدهای سنگآهن استرالیا¹ فشار وارد کند. این مؤسسه همچنین به نقش هرچه مرکزیتر CMRG⁵ در خرید به عنوان عاملی اشاره کرده که میتواند بر قیمتها فشار بگذارد.
انرژی؛ وابستگی دوطرفه در گاز و سوخت
در حوزه انرژی، رابطه دوطرفهتر دیده میشود. چین² برای بخش قابل توجهی از واردات گاز طبیعی مایع (LNG) به استرالیا¹ وابسته است و همزمان، خریداران استرالیا¹ هم به صادرات سوختهای پالایششده از چین² اتکا دارند. در تازهترین گزارش هفتگی UTS⁶ آمده که پالایشگران چین² صادرات گازوئیل، بنزین و سوخت جت را برای ماه اکتبر متوقف کردهاند؛ اتفاقی که بازارهای منطقه را فشردهتر میکند و میتواند فشار بیشتری به هزینههای سوخت در استرالیا¹ وارد کند.
گردشگری؛ موج سفرهای چینیها به استرالیا
پیوندها فقط به کالاهای پایه محدود نیست. طبق گزارش ABC⁷، استرالیا¹ در تعطیلات اخیر گلدن ویک⁸ یکی از محبوبترین مقصدهای مسافران چین² بوده است. رزرو پرواز از چین² به استرالیا¹ برای ماه اکتبر نسبت به ماه مشابه در سال قبل ۱۹ درصد افزایش داشته و مسافران بیشتر به سمت سفرهای گروههای کوچکتر و سفرهای مستقل جادهای رفتهاند.
همکاریهای علمی و گفتوگوهای دیپلماتیک
همکاریها در حوزههایی مثل پژوهش و دیپلماسی هم ادامه دارد. گزارش UTS⁶ به برگزاری یک نشست زیستپزشکی استرالیا¹-چین² در ملبورن⁹ اشاره کرده که پژوهشگران را برای موضوعاتی مانند سرطان، بیماریهای عفونی، تغییرات اقلیمی و هوش مصنوعی کنار هم آورده است. همزمان، مقامهای ارشد استرالیا¹ و چین² در بیجینگ³ دیدار کردند تا درباره تجارت، سرمایهگذاری، حقوق بشر و امنیت منطقهای گفتوگو کنند.
وابستگی متقابل و پیامدهای تصمیمها
مجموع این تحولات، ایده «سلاح پنهان» را توضیح میدهد؛ اینکه منابع و ارتباطهای استرالیا¹ به تأمین نیازهای اقتصادی چین² کمک کرده، اما وابستگی در هر دو جهت جریان دارد و همراه با ریسکهایی است. قدرت خرید چین² میتواند روی فروش و قیمتهای شرکتهای معدنی و صادرکنندگان استرالیا¹ اثر بگذارد؛ تغییر سیاستها در چین² میتواند دسترسی به سوخت و قیمت آن را تحت تأثیر قرار دهد؛ و در عین نزدیکی اقتصادی، اختلافنظرهای جدی درباره امنیت و مداخله خارجی هم وجود دارد.
رویکرد رسمی در گفتوگوها
برای کانبرا¹⁰ مسئله این است که سودهای تعامل را حفظ کند، بدون اینکه وابستگی تجاری را با همسویی منافع یکی بگیرد. در گفتوگوهای اخیر مقامهای ارشد دو کشور، رویکردی که بارها تکرار شده دوباره مطرح شد: همکاری هرجا ممکن است، اختلاف هرجا لازم است، و تعامل بر اساس منافع ملی استرالیا¹.
پاورقی
¹ Australia
² China
³ Beijing
⁴ Fortescue
⁵ China Mineral Resources Group (CMRG)
⁶ University of Technology Sydney (UTS) Australia-China Relations Institute
⁷ ABC
⁸ Golden Week
⁹ Melbourne
¹⁰ Canberra
Source: dfat.gov.au, uts.edu.au, abc.net.au, thenightly.com.au, innereastreview.com.au, carsguide.com.au, g-enews.com, antinuclear.net, asiatimes.com, marca.com