بحران قبض‌ برق در استرالیا؛ پایان یارانه‌های دولتی و فشار بر خانوارها

افزایش فشار مالی بعد از پایان ریبیت‌های انرژی

طبق داده‌های تازه، بعد از پایان ریبیت‌های فدرال انرژی، بیش از یک نفر از هر شش خانواده در استرالیا¹ حالا برای پرداخت قبض برق با مشکل روبه‌رو هستند و فشار مالی در بخش بزرگی از کشور دیده می‌شود.

اثر تمام‌شدن ریبیت‌ها

طرح کمک‌هزینه انرژی دولت فدرال، در مجموع ۴۵۰ دلار حمایت ارائه می‌کرد که به صورت ریبیت‌های فصلی ۷۵ دلاری طی ۱۸ ماه پرداخت می‌شد و در اواخر ۲۰۲۵ به پایان رسید. نظرسنجی کن‌استار² از ۳۰۰۰ نفر نشان داد ۷۲ درصد خانواده‌ها از زمان قطع شدن یارانه‌ها افزایش هزینه را تجربه کرده‌اند و نزدیک به ۲۰ درصد از همین گروه می‌گویند بدون فشار جدی مالی نمی‌توانند هزینه‌های بالاتر را پوشش دهند.

هم‌زمان، داده‌های تورمی اداره آمار استرالیا³ از جهش قیمت برق خبر می‌دهد؛ با رسیدن اولین قبض‌های فصلی بدون تخفیف دولتی، طی یک سال گذشته ۴.۵ درصد افزایش پایه در قیمت برق ثبت شده که روی اثر حذف ریبیت‌ها قرار گرفته است.

ابعاد درگیری خانوارها با قبض‌ها

فراتر از کسانی که در بحران فوری هستند، نظرسنجی کن‌استار² تصویری گسترده‌تر ارائه می‌دهد:

۲۵ درصد گفته‌اند هنوز قبض‌ها را با خیال راحت پرداخت می‌کنند.

نزدیک به نیمی از جمعیت درباره پرداخت‌های آینده ابراز نگرانی کرده‌اند.

۱۲ درصد گفته‌اند برای روشن نگه داشتن برق، از هزینه‌های دیگر زده‌اند.

سالی تیندال⁴، مدیر بخش تحلیل داده در کن‌استار² گفته است با تمام شدن ریبیت‌ها، حالا «واقعیت» برای میلیون‌ها خانواده روشن‌تر شده و برخی مجبورند قبض کامل را به تنهایی پرداخت کنند؛ در حالی که عده‌ای همین حالا هم برای پرداخت آن مشکل دارند.

فشار هم‌زمان؛ سود شرکت‌ها و نقش گاز

این وضعیت در شرایطی مطرح می‌شود که سه خرده‌فروش بزرگ انرژی در استرالیا¹ یعنی اورجین⁵، انرژی آسترالیا⁶ و ای‌جی‌اِل⁷ بنا بر گزارش‌ها، سال گذشته در مجموع بیش از ۲.۲ میلیارد دلار سود داشته‌اند، در حالی که مصرف‌کنندگان با قبض‌های بالاتر روبه‌رو هستند.

گزارشی از کلایمت کانسیل⁸ اشاره می‌کند از زمانی که استرالیا¹ صادرات گاز را به خارج از کشور آغاز کرده، قیمت گاز جهش کرده و در ادامه، قیمت عمده‌فروشی برق هم افزایش یافته است.

ترکیب قبض نشان می‌دهد نقاط اصلی فشار کجاست: حدود ۳۸ درصد هزینه‌ها مربوط به قیمت عمده‌فروشی است (که به‌طور جدی از نوسان قیمت گاز اثر می‌گیرد)، ۳۹ درصد هزینه شبکه است و ۶ درصد به حاشیه سود خرده‌فروشی مربوط می‌شود؛ بخشی که موضوع «مالیات وفاداری» بیشتر روی آن اثر می‌گذارد.

مالیات وفاداری؛ هزینه پنهان برای ماندن با همان شرکت

یک هزینه کمتر دیده‌شده برای خانواده‌هایی که ارائه‌دهنده‌شان را عوض نمی‌کنند، «مالیات وفاداری» است. این هزینه به طور میانگین برای هر خانواده سالانه ۲۲۰ دلار اضافه‌تر تمام می‌شود، اما در مناطق مختلف تفاوت زیادی دارد.

طبق داده‌ها، ساکنان ساوث آسترالیا⁹ بیشترین جریمه را می‌پردازند و برای وفادار ماندن به شرکت فعلی به طور متوسط ۴۰۸ دلار بیشتر پرداخت می‌کنند. در نیو ساوث ولز¹⁰ این رقم ۳۰۳ دلار گزارش شده، ویکتوریا¹¹ افزایش‌های متوسط‌تری دارد و در کوئینزلند¹² حدود ۲۰۰ دلار در سال برآورد می‌شود.

کلایمت کانسیل⁸ می‌گوید حدود ۲.۵ میلیون خانوار (حدود ۳۷ درصد) بیشتر از چیزی که باید پرداخت می‌کنند و این گروه با تغییر به پیشنهادهای بهتر، به‌طور متوسط امکان صرفه‌جویی ۲۹۱ دلار را دارند.

کاهش هزینه با تغییر طرح یا ارائه‌دهنده

با وجود فشارها، بررسی کن‌استار² نشان می‌دهد جابه‌جایی از یک طرح متوسط به ارزان‌ترین ارائه‌دهنده می‌تواند صرفه‌جویی سالانه قابل توجهی ایجاد کند:

کنبرا¹³: تا ۳۸۲ دلار در سال اول (بیش از پنج ریبیت قدیمی ۷۵ دلاری)

آدلاید¹⁴: حدود ۳۱۱ دلار

بریزبن¹⁵: حدود ۳۰۰ دلار

راه‌های کمک برای کسانی که از پس پرداخت برنمی‌آیند

برای خانواده‌هایی که توان پرداخت قبض را ندارند، چند مسیر حمایتی مطرح شده است:

شرکت‌های فروش انرژی از نظر قانونی موظف‌اند کمک مالی ارائه دهند؛ از جمله برنامه‌های پرداخت متناسب و طرح‌های «هاردشیپ».

نشنال دِبت هِلپلاین¹⁶ با شماره 1800 007 007 مشاوره رایگان درباره اولویت‌بندی بدهی‌ها و مذاکره با ارائه‌دهنده ارائه می‌دهد.

برنامه‌های ایالتی برای کمک اضطراری هم ادامه دارد؛ از جمله NSW Energy Accounts Payments Assistance در نیو ساوث ولز¹⁰، Victorian Energy Assistance Program در ویکتوریا¹¹ و برنامه‌های مشابه در ایالت‌های دیگر.

گزینه‌های بلندمدت؛ شبکه و انرژی‌های تجدیدپذیر و خورشیدی

کلایمت کانسیل⁸ تأکید می‌کند اقدام‌های موقتی مثل ریبیت‌ها بیشتر نقش «چسب زخم» دارند و در کنار آن، روی سرمایه‌گذاری بیشتر در زیرساخت‌های انرژی‌های تجدیدپذیر تأکید شده است. در این گزارش آمده انتقال برق جدید برای اتصال جوامع به منابع فراوان و کم‌هزینه انرژی تجدیدپذیر، می‌تواند تا سال ۲۰۵۰ در سطح ملی حدود ۲۴ میلیارد دلار صرفه‌جویی خالص ایجاد کند، نسبت به ادامه سیستم فعلی.

همچنین در خانه‌هایی که امکان نصب پنل خورشیدی وجود دارد، گزارش می‌گوید سامانه‌های خورشیدی و باتری می‌توانند قبض را تا ۹۰ درصد کاهش دهند و هزینه متوسط سالانه را از حدود ۲۴۶۷ دلار به حدود ۲۴۷ دلار برسانند.

پاورقی نام‌ها و منابع اصلی

¹ Australia

² Canstar

³ Australian Bureau of Statistics

⁴ Sally Tindall

⁵ Origin

⁶ Energy Australia

⁷ AGL

⁸ Climate Council

⁹ South Australia

¹⁰ New South Wales (NSW)

¹¹ Victoria

¹² Queensland

¹³ Canberra

¹⁴ Adelaide

¹⁵ Brisbane

¹⁶ National Debt Helpline