استرالیا در مسیر تولید رکورد عدس
بخش کشاورزی استرالیا¹ در آستانه یک سال رکوردی برای تولید عدس قرار گرفته است. تازهترین پیشبینیهای ملی نشان میدهد برداشت عدس در فصل ۲۰۲۶-۲۷ به رکورد جدیدی میرسد. طبق گزارش جونِ اداره ABARES²، تولید عدس با رشد ۳ درصدی به رقم تاریخی ۲.۲ میلیون تُن خواهد رسید.
نقطه روشن در میان افت محصولات زمستانی
این پیشبینی رکوردی برای عدس، در تضاد با چشمانداز کلی محصولات زمستانی است. در حالی که برآورد میشود مجموع تولید محصولات زمستانی در سطح کشور به دلیل خشکی شرایط، ۲۱ درصد کاهش پیدا کند و به ۵۴.۵ میلیون تُن برسد، عدس روندی متفاوت نشان داده است. برداشت پیشبینیشده ۲.۲ میلیون تُنی، بیش از دو برابر میانگین ۱۰ ساله این محصول است.
چند عامل کلیدی در رشد تولید عدس نقش دارند:
افزایش سطح زیرکشت: پیشبینی میشود سطح کشت عدس ۲ درصد بالا برود؛ در حالی که سطح کشت دیگر حبوبات زمستانی مثل نخود، بهطور کلی حدود ۷ درصد کاهش دارد.
تمرکز منطقهای: حدود ۹۵ درصد عدس استرالیا¹ در South Australia³ و Victoria⁴ تولید میشود.
South Australia³: پیشبینی شده ۶۰۰ هزار هکتار (افزایش ۳.۴ درصدی) کشت شود و تولید به ۱.۱۸ میلیون تُن برسد.
Victoria⁴: پیشبینی شده ۵۳۳ هزار هکتار (افزایش ۰.۶ درصدی) کشت شود و تولید به ۹۱۱ هزار تُن برسد.
بازار، قیمتها و موجودی انبارها
افزایش تولید پس از فصل قدرتمند ۲۰۲۵-۲۶ رخ میدهد؛ فصلی که در آن رکورد قبلی با ۲.۰۳ میلیون تُن ثبت شده بود. تداوم تولید بالا به شکلگیری سطح مناسبی از ذخایر جهانی کمک کرده است.
در بازار داخلی، قیمت عدس پس از افتهای بعد از برداشت تا حدی بازیابی شده و در حوالی ۷۰۰ دلار به ازای هر تُن (MT) در Adelaide⁵ و Melbourne⁶ در حال تثبیت گزارش شده است. در گزارش ABC News⁷ همچنین اشاره شده قیمتها تحت فشار قرار گرفته و حدود ۶۶۰ دلار به ازای هر تُن برای تحویل به Melbourne⁶/Geelong⁸ مطرح بوده و در Victoria⁴ بیش از نیمی از محصول سال گذشته هنوز فروخته نشده و در انبارها مانده است.
افت سایر کالاهای عمده در کنار رشد عدس
در حالی که صنعت عدس روند رو به رشد دارد، برای برخی کالاهای عمده دیگر کاهش چشمگیر پیشبینی شده است. تولید گندم قرار است حدود ۲۶ درصد افت کند و به حدود ۲۶ میلیون تُن برسد. همچنین کلزا (کانولا) با کاهش ۲۰ درصدی تا حدود ۶.۲ میلیون تُن پیشبینی شده است.
چرایی تغییر الگوی کشت در میان کشاورزان
طبق گزارشها، یکی از دلایل توجه بیشتر به عدس، ویژگی آن در تثبیت نیتروژن است که میتواند نیاز به کودهای نیتروژنه را کمتر کند. Nick Crundall⁹ مدیرعامل Market Check¹⁰ به ABC News⁷ گفته است سطح زیرکشت عدس از سال ۲۰۲۰ نزدیک به ۱۵۰ درصد افزایش داشته و کشت این محصول در کنار Western Australia¹¹ و New South Wales¹² در حال گسترش است. در South Australia³ نیز عدس به سومین محصول بزرگ از نظر سطح زیرکشت پس از گندم و جو تبدیل شده و گزارش «کشت و مرتع» دولت ایالتی از افزایش ۱۲ درصدی سطح کشت نسبت به فصل قبل خبر داده است.
پاورقی منابع نامهای خاص
¹ Australia
² Australian Bureau of Agricultural and Resource Economics and Sciences (ABARES)
³ South Australia
⁴ Victoria
⁵ Adelaide
⁶ Melbourne
⁷ ABC News
⁸ Geelong
⁹ Nick Crundall
¹⁰ Market Check
¹¹ Western Australia
¹² New South Wales
Source: abc.net.au, dtnpf.com, marketsfarm.com, ukragroconsult.com, episode3.net, producer.com, rayglen.com, cloudbreak.com.au, graintrade.com.ua, delongcompany.com