فرصت از دست رفته برای حفاظت از جنوبگان
هوبارت¹، تاسمانی – ۱ نوامبر ۲۰۲۵
استرالیا با ابراز ناامیدی شدید پس از شکست مذاکرات بینالمللی در زمینه تقویت تدابیر حفاظتی در جنوبگان واکنش نشان داد. نشست سالانه کمیسیون حفاظت از منابع زنده دریایی جنوبگان¹ که دو هفته در هوبارت¹ برگزار شد، بدون دستیابی به توافق بر سر اقدامات کلیدی حفاظت از ماهیگیری کریل خاتمه یافت.
در این نشست، کشورهای عضو از جمله استرالیا خواستار ایجاد مناطق دریایی حفاظتشده جدید و بهروزرسانی قوانین توزیع مکانی ماهیگیری کریل بودند. با این حال، پیشنهادها توسط چین² و روسیه³ وتو شد که این دومین سال پیاپی است چنین اقداماتی را بلوکه میکنند.
بخش جنوبگان استرالیا این نتیجه را «فرصت از دست رفته» برای پیشبرد حفاظت از کریل نامید؛ گونهای کلیدی که بخش مهمی از شبکه غذایی اقیانوس جنوبی⁴ را تشکیل میدهد و نقش بسزایی در جذب کربن دارد.
بررسی ماهیگیری کریل
عدم اجرای قوانین توزیع مکانی باعث ادامه ماهیگیری بیمحدودیت در مناطق حساس اکولوژیک شده است و امکان تمرکز صید در مناطق خاص را فراهم میکند. این موضوع باعث نگرانی دانشمندان و گروههای حفاظتی شده است که هشدار میدهند تمرکز صید میتواند تأثیرات شدیدی بر جمعیت شکارچیان و اکوسیستم جنوبگان داشته باشد.
برای نخستین بار در تاریخ، ماهیگیری کریل جنوبگان اوایل سال ۲۰۲۵ به دلیل صید سریع کل سهمیه سالانه ۶۲۰ هزار تُن به طور زودهنگام متوقف شد. این تعطیلی بیسابقه مستقیماً ناشی از لغو محدودیتهای توزیع مکانی بود که پیشتر صید را در گستره وسیعتری پخش میکرد تا از کاهش محلی جمعیت جلوگیری شود.
فراخوان بینالمللی برای تعلیق موقت
صندوق جهانی طبیعت⁵ خواستار توقف فوری ماهیگیری کریل تا زمان اجرای تدابیر حفاظتی مناسب و حمایتهای دریایی شده است. «کریلهای جنوبگان ابرقهرمانان اقیانوس جنوبی⁴ هستند که زندگی دریایی فراوانی را پشتیبانی میکنند، اما تغییرات آبوهوایی و ماهیگیری غیرقابلپایدار آنها را به خطر میاندازد»، رونا کنت⁸، مدیر برنامه اقیانوسهای قطبی WWF UK⁶، گفت.
صندوق جهانی طبیعت استرالیا⁷ نیز این نگرانیها را تکرار و از کشورهایی مانند استرالیا خواست از تعلیق موقت حمایت کنند. «در حال مشاهده فرسایش تدریجی حفاظت از جنوبگان توسط تعداد اندکی کشور هستیم»، امیلی گریلی¹⁵، مدیر حفاظت دریایی WWF Australia⁷، عنوان کرد.
واکنش بخش خردهفروشی
در یک تحول مهم، خردهفروش محصولات بهداشتی و سلامت هالند اند بارِت¹⁰ اعلام کرد که تا آوریل ۲۰۲۶ تمامی فروش محصولات کریل را متوقف خواهد کرد. این تصمیم پس از مذاکرات با سیشپرد گلوبال⁹ اتخاذ شد، نهادی که به تضاد رو به رشد میان نهنگها و کشتیهای ترالر عظیم پرداخته است.
«این تصمیم بیسابقه نشاندهنده افزایش آگاهی از تأثیر ماهیگیری کریل بر اکوسیستمهای شکننده جنوبگان است»، پیتر همارستدت¹¹، مدیر کمپین Sea Shepherd Global⁹، گفت. «ما از رهبری هالند اند بارِت¹⁰ استقبال میکنیم و از سایر خردهفروشان میخواهیم آنها را دنبال کنند.»
دیدگاههای علمی و صنعتی
با وجود ادعای برخی نمایندگان صنعت مبنی بر مدیریت پایدار صید جنوبگان تحت مقررات بینالمللی علمیمحور، نشریات علمی اخیر چالشهای صید رکوردشکن کریل و از دست رفتن محدودیتهای توزیع مکانی را برجسته کردهاند. کارشناسان خواستار اجرای رویکرد «تثبیت ذخایر کریل» برای پاسخ به چالشهای قرن بیستویکم شدهاند.
چشمانداز آینده
با وجود این ناکامی، بسیاری از اعضای کمیسیون حفاظت از منابع زنده دریایی جنوبگان¹ متعهد به مدیریت مبتنی بر اکوسیستم هستند و در تلاش برای تدوین مقررات جامعاند. انجمن شرکتهای مسئول بهرهبرداری از کریل¹² (ARK¹³) نیز قول داده است مناطق محدودشده داوطلبانهای در مناطق کلیدی حفظ کند، اما اذعان دارد که این اقدامات نمیتوانند جایگزین مقررات بینالمللی الزامآور شوند.
جلسه بعدی این کمیسیون در اکتبر ۲۰۲۶ در هوبارت¹ برگزار خواهد شد تا مذاکرات درباره مناطق حفاظتشده دریایی و مدیریت ماهیگیری کریل ادامه یابد. در این میان، فعالان حفاظتی از کشورها میخواهند تفاوتهای ژئوپلیتیکی را کنار بگذارند و از حیات وحش بکر جنوبگان قبل از از دست رفتن کامل آن محافظت کنند.
منابع انگلیسی
1. Commission for the Conservation of Antarctic Marine Living Resources (CCAMLR)
2. China
3. Russia
4. Southern Ocean
5. World Wide Fund for Nature (WWF)
6. WWF UK
7. WWF Australia
8. Rhona Kent
9. Sea Shepherd Global
10. Holland & Barrett
11. Peter Hammarstedt
12. Association of Responsible Krill Harvesting Companies
13. ARK
14. Hobart
15. Emily Grilly
Source: abc.net.au, miragenews.com, parlament.gv.at, seashepherdglobal.org, qrillaqua.com, tasmaniantimes.com, krillscience.com, wwf.org.au