محکومیت هماهنگ در سازمان بینالمللی دریانوردی
استرالیا¹ همراه با بیش از ۱۰۰ کشور، از جمله دولتهای حوزه خلیج فارس و متحدان کلیدی، حملات روبهافزایش ایران² به کشورهای همسایه و کشتیهای تجاری، و همچنین بستهشدن تنگه هرمز³ را محکوم کرد؛ گذرگاهی راهبردی که یکی از گلوگاههای اصلی حملونقل دریایی جهان بهشمار میآید. این موضعگیری هماهنگ در سازمان بینالمللی دریانوردی⁴ (IMO) در حالی مطرح شده که شوک کمبود عرضه نفت، قیمت بنزین در استرالیا را به بالای ۲ دلار در هر لیتر رسانده و نگرانیها درباره تورم و فشار اقتصادی را افزایش داده است.
فشار دیپلماتیک در نشست فوقالعاده IMO
در بیانیهای که در «سیوششمین نشست فوقالعاده شورای IMO» ارائه شد، نماینده دائم استرالیا¹ در این سازمان، جی ودرِل⁵ (نخستوزیر پیشین استرالیای جنوبی⁶)، ایران² را به دلیل تبدیلکردن «یکی از حیاتیترین مسیرهای کشتیرانی جهان» به عرصه «اجبار و درگیری» مورد انتقاد قرار داد. او بر خطرهایی که متوجه دریانوردان بیگناه، ایمنی دریایی و اقتصاد جهانی است تأکید کرد.
این موضع با بیانیه رسمی ملی استرالیا¹ که از سوی وزارت امور خارجه و تجارت⁷ (DFAT) منتشر شده، همراستا است؛ بیانیهای که حملات ایران² به کشورهای منطقهِ ذکرشده در قطعنامه ۲۸۱۷ شورای امنیت سازمان ملل⁸، حمله به کشتیهای تجاری در خلیج فارس⁹ و تهدید به اقدامات تهاجمی بیشتر را محکوم میکند. در این بیانیه، از طرحی به رهبری امارات متحده عربی¹⁰ که با حمایت بیش از ۱۵ کشور از جمله استرالیا¹ ارائه شده نیز تقدیر شده است؛ طرحی که خواستار محکومیت حملات، تأکید دوباره بر آزادی کشتیرانی، پایبندی به حقوق بینالملل و حفاظت از دریانوردان است.
این طرح با حمایت بیش از ۱۰۰ کشور و سازمانهای عضو تصویب شد؛ هرچند روسیه¹¹، ایران² و چین¹² با استناد به ایرادهای آییننامهای نسبت به تشکیل نشست اضطراری، مخالفت کرده بودند.
بحران سوخت و فشار بر خانوارها در استرالیا
بستهشدن تنگه هرمز³ آنچه آژانس بینالمللی انرژی¹³ «بدترین شوک عرضه نفت در تاریخ» توصیف کرده را رقم زده است. نفت برنت¹⁴ تا ۱۰۸ دلار آمریکا (۱۴۲ دلار استرالیا) در هر بشکه افزایش یافت و میانگین ملی قیمت بنزین در استرالیا¹ به ۲۱۹.۵ سنت در هر لیتر و قیمت دیزل به ۲۴۵.۶ سنت رسید؛ رقمهایی که در شهرهای بزرگ از ۲ دلار عبور کردهاند.
مدلسازی بهروزشده وستپک¹⁵ هشدار داده اثرها فراتر از انتقال مستقیم قیمت نفت خام است و میتواند بخشهایی مانند کود شیمیایی، سوخت جت و زنجیرههای تأمین را هم تحت فشار قرار دهد. خزانهدار، جیم چالمرز¹⁶، گفته بیثباتی در خاورمیانه¹⁷ میتواند تورم را به ۵ درصد یا بالاتر سوق دهد و میلیاردها دلار از اقتصاد کم کند و بر سطح زندگی اثر بگذارد. نخستوزیر، آنتونی آلبانیزی¹⁸، نیز یک نشست اضطراری «کابینه ملی»¹⁹ را با نخستوزیران ایالتها برای بررسی آسیبپذیریهای تأمین سوخت برگزار کرده است.
سخنگوی وزیر حملونقل²⁰ هم اعلام کرده همکاری با شرکا برای ایمنسازی دریانوردانی که از تنگه عبور میکنند ادامه دارد؛ منطقهای که در آن برخی شناورها تحت فشار گرفتار و زمینگیر گزارش شدهاند.
زمینه گستردهتر درگیری آمریکا، اسرائیل و ایران
این محکومیتها پس از تشدید تبادل حملات مطرح شد؛ در حالی که حملات آمریکا²¹ و اسرائیل²² به کشتهشدن رهبر جمهوری اسلامی ایران، آیتالله علی خامنهای²³، منجر شد و ایران² در پاسخ، حملاتی را علیه همسایگان و کشتیرانی انجام داد. همزمان، دونالد ترامپ²⁴، رئیسجمهور آمریکا²¹، از متحدان از جمله استرالیا¹، بریتانیا²⁵ و ناتو²⁶ خواسته برای حفاظت از تنگه، ناوهای جنگی اعزام کنند و پیامهایی را در تروث سوشال²⁷ منتشر کرده است؛ با این حال واکنشها محتاطانه بوده و استرالیا¹ اعزام داراییهای محدود دریایی خود را منتفی دانسته؛ موضعی که با احتیاط برخی متحدان اروپایی نیز همسو گزارش شده است.
موضع استرالیا¹ همچنین در بیانیه مشترک گفتوگوهای وزیران امور خارجه و دفاع استرالیا–نیوزیلند²⁸ بازتاب یافته؛ جایی که وزیران، حملات «بیمحابا و کورکورانه» ایران² را در چارچوب نقش بیثباتکننده آن در خاورمیانه¹⁷ محکوم کردهاند.
پاورقی نامهای انگلیسی
¹ Australia
² Iran
³ Strait of Hormuz
⁴ International Maritime Organisation (IMO)
⁵ Jay Weatherill
⁶ South Australia
⁷ Department of Foreign Affairs and Trade (DFAT)
⁸ UN Security Council
⁹ Gulf
¹⁰ United Arab Emirates (UAE)
¹¹ Russia
¹² China
¹³ International Energy Agency
¹⁴ Brent crude
¹⁵ Westpac
¹⁶ Jim Chalmers
¹⁷ Middle East
¹⁸ Anthony Albanese
¹⁹ National Cabinet
²⁰ Transport Minister
²¹ United States (US)
²² Israel
²³ Ayatollah Ali Khamenei
²⁴ Donald Trump
²⁵ United Kingdom (UK)
²⁶ NATO
²⁷ Truth Social
²⁸ Australia-New Zealand Foreign and Defence Ministerial Consultations