حذف معافیت حق تکثیر برای آموزش هوش مصنوعی در استرالیا
کمیسیون بهرهوری استرالیا¹ پیشنهاد جنجالی خود برای ایجاد معافیت «استفاده منصفانه» که شرکتهای فناوری را قادر میساخت بدون مجوز یا پرداخت هزینه از کتابها، موسیقی و آثار هنری استرالیایی برای آموزش مدلهای هوش مصنوعی استفاده کنند، کنار گذاشت. این تصمیم در پی واکنش شدید نویسندگان، هنرمندان و نهادهای موسیقی اتخاذ شد تا اجرایی شدن هرگونه تغییر در قانون حق تکثیر به تأخیر بیفتد.
پیشزمینه و پیشنهاد اولیه
در گزارش میاندورهای آگوست ۲۰۲۵، کمیسیون بهرهوری استرالیا پیشنهاد اصلاح قوانین حق تکثیر برای مجوزدهی «متن و دادهکاوی» (TDM) به منظور توسعه هوش مصنوعی را مطرح کرده بود. موافقان از جمله همبنیانگذار Atlassian² اسکات فارهخار³ و Tech Council of Australia⁴ ادعا میکردند این اقدام میتواند مدلهای هوش مصنوعی مختص استرالیا را توسعه دهد، بهرهوری را افزایش بدهد و با جذب سرمایهگذاری خارجی به اقتصاد کشور رونق ببخشد.
تحولات کلیدی و واکنش دولت
در گزارش نهایی منتشرشده در ۱۹ دسامبر ۲۰۲۵، کمیسیون پس از مخالفت گسترده صنایع خلاق رویکرد خود را تغییر داد. میشل رولند⁵، دادستان کل، در اکتبر ۲۰۲۵ بهطور مؤثر این پیشنهاد را خاتمه داد. اکنون کمیسیون توصیه میکند به مدت سه سال بررسی مستقلی روی قانون حق تکثیر انجام نشود تا آثار معافیتهای مشابه در خارج، تأثیر هوش مصنوعی بر انگیزه تولید محتوای جدید استرالیایی و ظهور بازارهای مجوزدهی داوطلبانه ارزیابی شود.
واکنشهای صنایع خلاق
Australian Recording Industry Association⁸ این تصمیم را تاییدی بر کارآمدی نظام فعلی حق تکثیر دانست. آنابل هرد⁹، مدیرعامل این نهاد، تاکید کرد که استرالیا نیازی به معافیتهای جدید یا راهکارهای کوتاهمدت ندارد. APRA AMCOS¹⁰ نیز از تمرکز بر بازارهای مجوزدهی و اثرات هوش مصنوعی بر درآمد هنرمندان استقبال کرد.
سابقه گسترده و پیامدها
این موضع با رویکردهای مختلف در سطح بینالمللی مطابقت ندارد و بهویژه با سیاستهای آمریکا¹¹ و اروپا¹² در تضاد است. این تصمیم با گزارشهای «پنج ستون» اقتصادی تطابق دارد که به درخواست خزانهدار جیم چالمرز⁶ تهیه شده است. دانیل وود⁷، رئیس کمیسیون، معتقد است ارتقای سطح بهرهوری به میانگینهای تاریخی میتواند تا سال ۲۰۳۵ درآمد سالانه کارگران تماموقت را تا ۱۴۰۰۰ دلار افزایش دهد. از سوی دیگر، رویکرد کنونی فرصت میدهد بازار مجوزدهی داوطلبانه و تأثیرات هوش مصنوعی بر درآمد خالقان محتوا به صورت طبیعی شکل بگیرد. لایحه اصلاح قانون حق تکثیر برای آثار یتیم در نوامبر ۲۰۲۵ صرفاً به مسائل دیگر مالکیت معنوی میپردازد و شامل آموزش هوش مصنوعی نمیشود.
پانوشتها:
¹ Productivity Commission
² Atlassian
³ Scott Farquhar
⁴ Tech Council of Australia
⁵ Michelle Rowland
⁶ Jim Chalmers
⁷ Danielle Wood
⁸ Australian Recording Industry Association
⁹ Annabelle Herd
¹⁰ APRA AMCOS
¹¹ US
¹² Europe
