مصرف ملاتونین در کودکان استرالیا و افزایش خطرات
مصرف ملاتونین در کودکان استرالیایی بهشدت افزایش یافته و همراه با آن خطرات نیز بیشتر میشود. سال گذشته، خطوط مسمومیت استرالیا² نزدیک به ۱۵۰۰ تماس درباره بلع ملاتونین توسط کودک دریافت کردند و موارد گزارششده در وسترن استرالیا³ از ۲۰۱۸ تا ۲۰۲۳ تقریباً دو برابر شد که عمدتاً مربوط به فراوردههای جویدنی بود.
جذابیت و خطر
ملاتونین، هورمونی که چرخه خواب-بیداری را تنظیم میکند، بهطور فزایندهای بهعنوان راهحلی بیضرر و شیرین برای مشکلات خواب کودکان تبلیغ میشود. این فراوردههای جویدنی خوشمزه هستند، کودکان آنها را دوست دارند و والدین برای خاتمه دادن به درگیریهای شبانه دنبال راهحل ساده میگردند². اما بسیاری از این محصولات، بهویژه نمونههای وارداتی از آمریکا یا فروشهای آنلاین، بدون نظارت هستند. آزمایشهای مستقل نشان دادهاند که مقدار ملاتونین در آنها بسیار متفاوت است؛ برخی فاقد ماده مؤثر و برخی تا چهار برابر دوز اعلامشده را دارند². آزمونهای خود سازمان تنظیم مقررات درمانی (TGA¹) نیز تغییرات عمدهای را نشان داده که یک فرآورده جویدنی مخصوص کودکان حاوی تا ۱۷۰٪ مقدار اعلامشده ملاتونین بود¹.
علائم اوردوز و سمیت
کودکان، بهویژه آنهایی که دارای اختلالات نورورشداری مانند اختلال طیف اوتیسم⁹ هستند، در برابر عوارض جانبی حساسترند. علائم شایع سمیت ملاتونین شامل سردرد، سرگیجه، تهوع و خوابآلودگی است، اما تأثیرات دستگاه عصبی مرکزی مانند خوابآلودگی شدید، کابوس و رؤیاهای زنده نیز میتواند رخ دهد. در موارد نادر، علائم اوردوز به صورت تهدیدکننده زندگی ظاهر میشوند، اگرچه رابطه مستقیم بین بلع ملاتونین و مرگ کودکان تأیید نشده است². خطوط مسمومیت همچنین بیشترین تماسها درباره مصرف بیشازحد ملاتونین را ثبت کردهاند که علائم از استفراغ و تهوع تا نوسانات فشار خون و حتی تشنج در کودکان آسیبپذیر را شامل میشود¹.
مصرف تحت نظارت در مقابل روندهای واقعی
در استرالیا، ملاتونین برای کودکان و نوجوانان فقط با نسخه (Schedule 4) مجاز است و تنها برای افرادی که با اختلالات نورورشداری مانند اختلال طیف اوتیسم⁹، اختلال نقص توجه و بیشفعالی¹⁰ و سندروم اسمیت-ماژنیس¹¹ تشخیص داده شدهاند، استفاده میشود و دوز معمولاً از یک میلیگرم شروع و تحت نظارت پزشک تنظیم میشود². محصولات تاییدشده معمولاً به صورت محلول از داروسازیهای ترکیبی است، نه به شکل جویدنی. با این حال، بسیاری از خانوادهها برای دور زدن مقررات، فراوردههای جویدنی ملاتونین را از خارج کشور یا فروشندگان آنلاین بدون ثبت رسمی تهیه میکنند — عملی که بدون نسخه غیرقانونی است اما اعمال قانون دشوار است².
نقش داروسازان و پیامرسانی بهداشت عمومی
افزایش مصرف و سوءمصرف ملاتونین داروسازان را در خط مقدم آموزش بیماران قرار داده است. مشاوره صحیح باید تأکید کند که ملاتونین یک مکمل بیخطر نیست، بهویژه برای کودکانی که اختلال خواب تشخیصدادهشده ندارند. داروسازان میتوانند کمک کنند تا:
- پرهیز از مصرف محصولات بدون نظارت و تأکید بر خطر اوردوز به دلیل اختلاف دوز².
- تشویق به استفاده از روشهای رفتاری و روانشناختی برای بهبود خواب قبل از دارو².
- حمایت از مصرف ایمن با نظارت پزشکی مداوم برای کودکانی که اندیکاسیون واقعی دارند².
نقل قول کارشناسی
«آنها بدون نظارت هستند، شکر دارند و طعم خوبی دارند. کودکان عاشقشان هستند و والدین فکر میکنند طبیعیاند. و بدون الزام به دوز، ممکن است یک، دو یا سه عدد بدهند و هیچ داروساز یا پزشکی دوز را کنترل نمیکند.» — پروفسور سارا بلاندن¹²، رئیس پژوهشهای خواب کودکان در CQUniversity Australia⁸
اقدامات نظارتی و منابع استرالیایی
سازمان تنظیم مقررات درمانی (TGA¹) هشدارهای متعددی درباره خطر محصولات ملاتونین بدون ثبتنام، بهویژه موارد آنلاین، صادر کرده است که آزمایشهای آن اختلاف قابل توجه در محتوا نشان داده است¹. 7NEWS⁶ نیز از برچسبهای دوز نادرست روی محصولات ملاتونین خبر داده و تأکید کرده است که کودکان بیشترین خطر اوردوز را دارند؛ علائمی مانند استفراغ، تهوع و افزایش دفعات تشنج در کودکان آسیبپذیر ایجاد میکند¹. Australian Pharmacist⁷ نیز افزایش چشمگیر تماسها با خطوط مسمومیت را مستند کرده و فروش آیهرب⁴ در استرالیا را به حالت تعلیق درآورده است. کالج سلطنتی پزشکان عمومی استرالیا⁵ نیز نگرانیهای TGA را تکرار و هشدار داده که محصولات بدون نظارت ممکن است منجر به بستری شدن در بیمارستان و اوردوز تصادفی شوند.
منابع انگلیسی
¹ Therapeutic Goods Administration
² Australian poison hotlines
³ Western Australia
⁴ iHerb
⁵ Royal Australian College of General Practitioners (RACGP)
⁶ 7NEWS
⁷ Australian Pharmacist
⁸ CQUniversity Australia
⁹ autism spectrum disorder
¹⁰ Attention deficit hyperactivity disorder
¹¹ Smith-Magenis syndrome
¹² Sarah Blunden
Source: australianpharmacist.com.au, 7news.com.au, sachscenter.com, justvitadeal.com, racgp.org.au, droracle.ai, wikipedia.org